Print

Algehele conditie

Het definiëren we gezondheid. Mentaal en / of Fysiek?

Wat is mentale gezondheid?

Het is een belangrijke vraag hoe we gezondheid definiëren. Wanneer voelen we ons gezond en hoe gaan we om met ziekten die ons overkomen? De mentale gezondheid heeft een grote impact op het verloop van fysieke ziekten. Sommige ziekten komen voort uit minder weerbare mentale gezondheid. Dan heet het psychosomatisch. Wat is precies de definitie van gezondheid?

De betekenis van fysieke gezondheid is in 1948 gedefinieerd door de Wereldgezondheidsorganisatie WHO: ‘Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijk gebreken.’ De geestelijke gezondheid is een concept dat naar het emotionele en psychologische welzijn van het individu verwijst.

Culturele verschillen

Volgens de WHO is er geen officiële definitie van de geestelijke gezondheid. Culturele verschillen, subjectieve evaluaties en concurrerende professionele theorieën, maken het moeilijk om te bepalen wat ‘geestelijke gezondheid’ is. In het algemeen zijn de meeste deskundigen het erover eens dat geestelijke gezondheid en psychische stoornissen niet wederzijds exclusief zijn. Met andere woorden, het ontbreken van een erkende psychische stoornis, is niet noodzakelijkerwijs een indicatie van de geestelijke gezondheid. (WHO)

Wat is geestelijke gezondheid?

Wanneer we dit tot ons laten doordringen, maakt het dat we eigenlijk niet precies weten wat geestelijke gezondheid is. Er zijn nogal wat factoren die bepalen of wij ons mentaal gezond voelen. Een van de factoren die daarbij een grote rol spelen, is hoe we over onze eigen gezondheid denken. Wat schrijven we onszelf toe als we nadenken over hoe gezond wij onszelf voelen? Een andere factor is de conditie van onze zelfwaarde, het zelfconcept dat we hebben over onszelf. Daarnaast is een factor hierin de gezondheid van onze complete familie. Wat is het concept in onze familie over gezondheid? Iets wat je zelf kunt beïnvloeden, iets wat je moet koesteren, iets wat vanzelfsprekend is? Iets wat je moet onderhouden? Iets wat je gegeven wordt door een externe invloed? En wat zijn ziekten? Een straf, een teken dat je iets niet goed hebt gedaan?

Mentale weerbaarheid

Mensen die ziek zijn, doen een appel op onze mentale weerbaarheid. Het schildje dat we hebben door vaak te denken: Dat overkomt mij niet, wordt aangetast als er mensen in je nabijheid ernstig ziek worden. Dan is mentale weerbaarheid een factor die gaat meespelen. Mentale gezondheid speelt een rol in gezondheid, maar ook zeker wanneer er een ziekte geconstateerd wordt en hoe je daarmee omgaat.

Ik ken mensen die fysiek echt een ziekte onder de leden hebben en als je met ze praat mentaal kerngezond zijn. Wat houdt het in, mentaal gezond zijn als je een ziekte hebt? Het begint met het feit dat we erkennen dat we de ziekte hebben. Erkenning is geen acceptatie, erkenning is dat je ziet en merkt dat de ziekte er is en deze niet weigert. Acceptatie is een stapje verder: dan zeg je JA, ik heb de ziekte. Je zegt geen JA om je er verder bij neer te leggen, maar je zegt JA omdat het naakte feit er is. De diagnose is gesteld en het is JA tegen het feit. Mensen blijven nog lang hangen voor de JA en dat belemmert het proces van omgaan met de ziekte. De ontkenning maakt dat we nog geen stappen of kleine stapjes verder kunnen doen. Het herinnert me aan het verhaal van een van mijn coachingscliënten die mij vertelde dat ze de diagnose borstkanker kreeg. Enigszins voorbereid door het feit dat het een familiaire vorm was, haar moeder en haar zuster hadden het beiden overleefd, kon ze sneller JA zeggen tegen het feit.

Eerst zieker dan beter

Na een paar dagen was de JA volledig. Daarna, vertelde ze mij, stapte ik meteen in de behandelingen, met als uitgangspunt chemotherapie, voor mij mijn goud om het te overleven. Als ik aan het infuus lag, zag ik een gouden stroom in mij vloeien die mij uiteindelijk beter zou maken. Ik wist: eerst zieker, daarna beter. Ik probeerde het, het was niet gemakkelijk altijd JA te zeggen tegen wat er was, het steeds zo te zien. Vreemd genoeg ben ik nooit echt heel ziek geweest van de chemo. Ik vond het een zeer indrukwekkend verhaal. Het is jaren geleden dat ik het hoorde. Zelfs nu nog zie ik de gouden stroom het lichaam binnengaan, zoals zij het mij beschreef. Wat een beslissing, wat een kracht, wat een richting van denken en voelen en om dat gedurende een lange tijd vol te houden. Ik herinner me dat toen ze kwam, ze bang was dat het was teruggekomen, omdat ze ergens pijn voelde. Ook dat duurde een dag van angst. Toen kwam ze in actie en zette alles meteen in beweging om naar de JA toe te komen. Niet gemakkelijk, het kostte haar veel en gelukkig was het geen uitzaaiing. Ze was na jaren van behandeling nog steeds vrij van de haar zo bekende ziekte in haar familie.

Bio-Psycho-Sociaal_Model

Mentaal niet sterk

Niet iedereen kan dit, niet iedereen is mentaal zo sterk. Het is ook afhankelijk van hoe de familie waaruit jij voortkomt omgaat met ziekten. Wat zijn de denkbeelden en gevoelens daarover? Hoe zijn de voorouders omgegaan met ziekten en dus met hun gezondheid? Wellicht een goede vraag voor u om u eens mee bezig te houden: Wat is gezondheid voor uzelf en hoe kijkt uw familie tegen gezondheid aan? Wat kunt u doen om uw mentale weerbaarheid te verhogen? In deze tijd van het jaar? Genieten, op vakantie gaan, de dagelijkse beslommeringen bekijken vanuit een groter perspectief? Bent u blij dat u leeft? Hoe kunt u die blijheid verhogen? Het leven aannemen is een goed begin.